Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri müxtəlif regionlarla əlaqələrin genişləndirilməsi, yeni tərəfdaşlıqların qurulması və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsidir. Cənub-Şərqi Asiya ölkələri ilə münasibətlərin möhkəmləndirilməsi də bu siyasətin mühüm tərkib hissəsidir.
Oktyabrın 12-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər. Görüş və bəyanatlar iki ölkə arasında mövcud siyasi münasibətlərin inkişafı, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Siyasi dialoq və beynəlxalq əməkdaşlıq
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanla Kamboca arasında siyasi münasibətlərin yaxşı səviyyədə olduğunu və iki ölkənin Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə çərçivəsində fəal əməkdaşlıq etdiyini vurğulayıb.
Bu əməkdaşlıq beynəlxalq məsələlərə dair fikir mübadiləsi aparmaq, qarşılıqlı dəstəyi gücləndirmək və ölkələr arasında siyasi təmasları genişləndirmək baxımından əhəmiyyətlidir. Dövlət başçısının ikitərəfli əlaqələrin intensivləşdirilməsi ilə bağlı fikirləri də mövcud siyasi münasibətlərin daha konkret nəticələrlə tamamlanmasına yönəlib.
Cənub-Şərqi Asiya Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm istiqamətlərdən biri kimi diqqət çəkir. Bu regionla əlaqələrin genişləndirilməsi ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarının artırılması və yeni tərəfdaşlarla münasibətlərin inkişafı üçün əlavə imkanlar yaradır.
İqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi: imkanlardan konkret nəticələrə
Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin gələcək inkişafında iqtisadi əməkdaşlığın xüsusi yeri var. Prezident İlham Əliyev iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin hazırda aşağı səviyyədə olduğunu qeyd edərək, qarşıdakı dövrdə bu göstəricinin artırılması üçün imkanların mövcudluğunu vurğulayıb.
Bu baxımdan ticarət və investisiya məsələləri üzrə birgə işçi qrupunun yaradılması mühüm addımdır. Belə bir mexanizm qarşılıqlı maraq doğuran sahələrin müəyyənləşdirilməsinə, biznes dairələri arasında əlaqələrin qurulmasına və mümkün birgə layihələrin müzakirəsinə şərait yarada bilər.
Sənayenin müxtəlif sahələrində birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, investisiya imkanlarının araşdırılması və sahibkarlar arasında birbaşa təmasların genişləndirilməsi də əməkdaşlığın perspektivli istiqamətlərindəndir. Bununla yanaşı, biznes forumlarının keçirilməsi tərəflərə mövcud imkanları daha yaxından öyrənmək və konkret iqtisadi təşəbbüsləri müzakirə etmək imkanı verir.
Burada əsas məsələ mövcud siyasi münasibətləri iqtisadi əməkdaşlığın real nəticələri ilə möhkəmləndirməkdir. Ticarət əlaqələrinin inkişafı, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi və biznes mühitinin öyrənilməsi iki ölkə arasında əməkdaşlığın daha sistemli xarakter almasına kömək edə bilər.
Təhsil, diplomatiya və dövlət xidmətləri sahəsində əməkdaşlıq
İkitərəfli münasibətlərin inkişafı yalnız siyasi və iqtisadi əlaqələrlə məhdudlaşmır. Təhsil, turizm, dövlət idarəçiliyi və rəqəmsal xidmətlər də əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün əhəmiyyətli imkanlar yaradır.
Prezident İlham Əliyev təhsil sahəsində əlaqələrin inkişafına diqqət çəkib. Keçmişdə kambocalı tələbələrin Azərbaycanda təhsil alması iki ölkə arasında bu istiqamətdə müəyyən təcrübənin olduğunu göstərir. Qarşılıqlı təhsil imkanlarının genişləndirilməsi, tələbə mübadiləsi və ali təhsil müəssisələri arasında əlaqələrin qurulması gələcək əməkdaşlığa töhfə verə bilər.
ADA Universiteti ilə Kambocanın Diplomatiya və Beynəlxalq Əlaqələr Milli İnstitutu arasında əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumunun mübadiləsi də bu baxımdan diqqətəlayiqdir. Sənəd təhsil və diplomatiya sahələrində təcrübə mübadiləsinin, akademik əlaqələrin və peşəkar əməkdaşlığın inkişafı üçün zəmin yaradır.
Azərbaycanın dövlət xidmətlərinin təşkili sahəsində təcrübəsi, xüsusilə “ASAN xidmət” modeli də beynəlxalq maraq doğuran istiqamətlərdəndir. Bu təcrübənin paylaşılması dövlət xidmətlərinin əlçatanlığının artırılması, xidmətlərin təşkilində səmərəliliyin yüksəldilməsi və rəqəmsal həllərin tətbiqi baxımından faydalı ola bilər.
Turizm, nəqliyyat və əlaqəlilik məsələləri də iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafı üçün perspektivli sahələrdir. Coğrafi məsafəyə baxmayaraq, qarşılıqlı məlumatlılığın artırılması və əlaqələrin genişləndirilməsi yeni əməkdaşlıq imkanlarının üzə çıxarılmasına kömək edə bilər.
Əməkdaşlığın hüquqi əsasları möhkəmləndirilir
Oktyabrın 12-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Kambocanın Baş naziri Hun Manetin iştirakı ilə iki ölkə arasında müxtəlif sahələri əhatə edən üç sənəd mübadilə olunub.
Sənədlərdən biri ADA Universiteti ilə Kambocanın Diplomatiya və Beynəlxalq Əlaqələr Milli İnstitutu arasında əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumudur. Digər sənədlər ticarət və iqtisadi əməkdaşlıq, eləcə də ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılması və vergidən yayınmanın qarşısının alınması məsələlərini əhatə edir.
Bu sənədlər əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlər üzrə hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Xüsusilə ticarət-iqtisadi münasibətlərin inkişafı üçün hüquqi çərçivənin formalaşdırılması sahibkarların qarşılaşa biləcəyi məsələlərin tənzimlənməsi və iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Bununla belə, əldə olunan razılaşmaların real nəticələr verməsi onların praktikada necə həyata keçirilməsindən asılıdır. Birgə işçi qrupunun fəaliyyəti, biznes dairələri arasında əlaqələr və qarşılıqlı maraq doğuran layihələrin müəyyənləşdirilməsi bu baxımdan mühüm rol oynaya bilər.
Sülh və təhlükəsizlik, azad edilmiş ərazilərdə quruculuq
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında sülh, təhlükəsizlik və beynəlxalq hüququn prinsipləri də mühüm yer tutub. Dövlət başçısı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etdikdən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinin aparıldığını, Böyük Qayıdış Proqramının həyata keçirildiyini diqqətə çatdırıb.
Bu proses yalnız infrastrukturun yenidən qurulması ilə məhdudlaşmır. Ərazilərin minalardan təmizlənməsi, təhlükəsiz yaşayış şəraitinin yaradılması, sosial obyektlərin inşası və insanların doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi də quruculuq strategiyasının əsas istiqamətlərindəndir.
Mina problemi görüşdə müzakirə olunan məsələlərdən biri olub. Bu sahədə bilik və təcrübə mübadiləsi, mütəxəssislərin hazırlanması və beynəlxalq əməkdaşlıq insanların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycanın mövqeyi ondan ibarətdir ki, davamlı inkişaf və regional əməkdaşlıq beynəlxalq hüquqa, dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət prinsipləri əsasında formalaşmalıdır. Bu yanaşma ölkəmizin xarici siyasətinin əsas prinsiplərindən biri kimi çıxış edir.
Yeni tərəfdaşlıq imkanları
Prezident İlham Əliyevin Kambocanın Baş naziri ilə görüşü və mətbuata bəyanatları Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin inkişafı üçün yeni imkanları gündəmə gətirib. Siyasi dialoqun möhkəmləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, təhsil və dövlət xidmətləri sahəsində təcrübə mübadiləsi iki ölkə arasında əməkdaşlığın gələcək istiqamətlərini müəyyənləşdirir.
Mübadilə olunan sənədlər və ticarət-investisiya məsələləri üzrə birgə işçi qrupunun yaradılması münasibətlərin daha konkret məzmun qazanmasına xidmət edə bilər. Qarşıdakı mərhələdə əsas vəzifə əldə olunan razılaşmaları praktiki təşəbbüslərlə tamamlamaq, qarşılıqlı maraqları düzgün müəyyənləşdirmək və əməkdaşlıq imkanlarından səmərəli istifadə etməkdir.
Azərbaycanın müxtəlif regionlarla əlaqələrini genişləndirməsi ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlıq coğrafiyasının şaxələndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Kamboca ilə münasibətlərin inkişafı da qarşılıqlı hörmətə, siyasi dialoqa və ortaq maraqlara əsaslanan əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə davam etdirilməsi üçün əlavə imkanlar açır.
