1918-ci il mayın 28-i Azərbaycan xalqının tarixində ən şərəfli və yadda qalan günlərdən biridir. Həmin gün qəbul edilən İstiqlal Bəyannaməsi ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yaradılmış və xalqımız öz müstəqilliyini bütün dünyaya bəyan etmişdir. Bu hadisə yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütün Şərq və müsəlman aləmi üçün böyük tarixi əhəmiyyət daşıyırdı. Çünki Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqdə və müsəlman dünyasında ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi parlament respublikası idi.
Azərbaycan xalqı tarix boyu azadlıq və müstəqillik arzusu ilə yaşamışdır. XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində milli oyanış və milli dirçəliş prosesinin güclənməsi xalqımızda milli dövlətçilik düşüncəsinin formalaşmasına səbəb olmuşdur. Xalqın qabaqcıl ziyalıları milli azadlıq və müstəqillik ideyalarının yayılmasında mühüm rol oynamışlar. Bunun nəticəsində xalqımız öz müqəddəratını müəyyən etmək iradəsini nümayiş etdirərək Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini yaratmışdır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay fəaliyyət göstərsə də, bu qısa müddətdə dövlətçilik tariximizdə mühüm iz buraxmışdır. İlk parlament və hökumət yaradılmış, dövlət atributları təsis edilmiş, milli ordu qurulmuş və üçrəngli dövlət bayrağımız qəbul edilmişdir. Həmin dövrdə qəbul edilən qanunlar ölkədə demokratiyanın və insan hüquqlarının inkişafına xidmət edirdi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bütün vətəndaşlara milli, dini və sosial mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bərabər hüquqlar vermişdir. Bu isə həmin dövr üçün olduqca mühüm və mütərəqqi addım idi.
Xalq Cümhuriyyəti dövründə qadın hüquqlarına da xüsusi diqqət yetirilmişdir. Azərbaycan qadınlara seçki hüququ verən ilk müsəlman ölkəsi olmuşdur. Bu fakt dövlətin demokratik və müasir düşüncəyə malik olduğunu göstərirdi. Eyni zamanda parlamentdə müxtəlif millətlərin nümayəndələrinin təmsil olunması ölkədə tolerantlıq və bərabərlik prinsiplərinin qorunduğunu sübut edirdi.
Təhsil və maarif sahəsində də mühüm addımlar atılmışdır. Məktəblərdə ana dilində tədrisə başlanılmış, Bakı Dövlət Universiteti yaradılmışdır. Bununla yanaşı, dövlət quruculuğu, məhkəmə və ədliyyə sistemi sahəsində mühüm tədbirlər həyata keçirilmişdir. Xarici siyasətdə isə əsas məqsəd Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi tanınmasına nail olmaq idi. Paris Sülh Konfransında Azərbaycan nümayəndələrinin iştirakı və müxtəlif dövlətlərlə diplomatik əlaqələrin qurulması ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun artmasına səbəb olmuşdur.
1918-ci ildə Qafqaz İslam Ordusunun və Azərbaycan ordusunun birgə mübarizəsi nəticəsində Bakı şəhəri işğaldan azad edilmişdir. Bu tarixi qələbə Azərbaycan dövlətçiliyinin qorunmasında mühüm rol oynamış, xalqımızın mübarizə əzmini və milli birliyini daha da gücləndirmişdir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xalqımızın milli kimlik şüurunun formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. Həmin dövrdə yaradılmış dövlətçilik ənənələri bu gün də müstəqil Azərbaycanın inkişafında və güclənməsində əsas dayaqlardan biri hesab olunur.
Müstəqilliyin qorunması və Heydər Əliyevin tarixi rolu
1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqut etməsinə baxmayaraq, xalqımız müstəqillik arzularından heç vaxt vaz keçmədi. Uzun illərdən sonra – 1991-ci ildə Azərbaycan yenidən dövlət müstəqilliyini bərpa etdi. Lakin müstəqilliyin ilk illərində ölkədə ağır siyasi və iqtisadi böhran hökm sürürdü. Ermənistanın torpaqlarımıza qarşı təcavüzü, daxili qarşıdurmalar və hakimiyyət böhranı dövlətçiliyimizi ciddi təhlükə ilə üz-üzə qoymuşdu.
Belə bir çətin dövrdə xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycanın xilaskarı oldu. Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti nəticəsində ölkədə sabitlik təmin edildi, dövlət institutları möhkəmləndirildi və Azərbaycanın gələcək inkişafının əsası qoyuldu. Ulu Öndər hər zaman bildirirdi ki, müstəqilliyi qorumaq onu əldə etməkdən daha çətin və məsuliyyətli vəzifədir.
Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələri genişləndi, ölkəmiz dünya dövlətləri arasında etibarlı tərəfdaş kimi tanınmağa başladı. Milli dövlətçilik ənənələri daha da inkişaf etdirildi, xalqın milli mənlik şüuru gücləndirildi. Məhz onun təşəbbüsü ilə 1990-cı ilin noyabrında Naxçıvan Muxtar Respublikasında üçrəngli bayrağımız rəsmi dövlət bayrağı kimi qaldırıldı. Bu addım xalqımızın müstəqillik yolunda atdığı ən cəsarətli addımlardan biri idi.
1991-ci il oktyabrın 18-də qəbul edilən “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında” Konstitusiya Aktında Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi olduğu xüsusi qeyd edildi. Bu sənəd bir daha təsdiq etdi ki, müasir Azərbaycan dövləti 1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin siyasi və mənəvi davamçısıdır.
Sonrakı illərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin irsinə daim yüksək qiymət verildi. Ulu Öndər Heydər Əliyevin sərəncamları ilə Cümhuriyyətin yubileyləri dövlət səviyyəsində qeyd olundu, onun tarixi irsinin araşdırılması və təbliği istiqamətində mühüm işlər görüldü. Bu siyasət milli dövlətçilik ənənələrinin qorunmasına və gələcək nəsillərə çatdırılmasına xidmət edirdi.
Müstəqil Azərbaycanın uğurları və gələcəyə inam
Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Respublikası güclü və müstəqil dövlət kimi inkişaf edir. Ölkəmizdə siyasi, iqtisadi və sosial sahələrdə mühüm islahatlar həyata keçirilir, xalqın rifahının yüksəldilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülür. Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzu ildən-ilə artır, dövlətimiz regionun aparıcı ölkələrindən birinə çevrilir.
Xüsusilə 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Qələbə xalqımızın gücünü və birliyini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə torpaqlarımız işğaldan azad edildi və üçrəngli bayrağımız Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda yenidən dalğalandı. Bu gün Şuşada, Laçında, Xankəndidə dalğalanan bayrağımız Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ideallarının yaşadığını və xalqımızın öz tarixi torpaqlarına sahib çıxdığını göstərir.
2021-ci ildə qəbul edilən “Müstəqillik günü haqqında” Qanuna əsasən 28 May rəsmi olaraq Müstəqillik Günü elan edildi. Bu qərar bir daha sübut edir ki, Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin təməli məhz 1918-ci ildə qoyulmuşdur. 2018-ci ilin “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan edilməsi isə dövlətçilik tariximizə verilən yüksək dəyərin göstəricisidir.
28 May yalnız tarixi hadisə deyil, həm də xalqımızın milli qürur günüdür. Bu tarix Azərbaycan xalqının azadlıq ruhunun, milli birliyinin və dövlətçilik iradəsinin rəmzidir. Bu gün hər bir azərbaycanlı müstəqil dövlətimizin uğurları ilə fəxr edir və gələcəyə böyük inamla baxır.
Azərbaycan xalqı tarix boyu böyük çətinliklərdən keçsə də, heç vaxt öz dövlətçilik ənənələrindən və azadlıq arzusundan vaz keçməmişdir. Bu gün müstəqil Azərbaycan güclü ordusu, qüdrətli iqtisadiyyatı və xalq-iqtidar birliyi ilə gələcəyə inamla addımlayır.
Müstəqilliyimiz əbədi, dönməz və sarsılmazdır.
Yaşasın müstəqil Azərbaycan!
