Bəzi tarixlər var ki, onlar sadəcə təqvimdə qeyd olunan günlər deyil. Bu tarixlər xalqın yaddaşında, milli ruhunda və dövlətçilik tarixində xüsusi yer tutur. 27 Sentyabr – Anım Günü də Azərbaycan xalqı üçün belə müqəddəs və əlamətdar günlərdəndir.
Bu gün Vətənimizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda canından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad edir, onların müqəddəs ruhu qarşısında baş əyirik.
27 Sentyabr, eyni zamanda, 2020-ci ildə başlayan 44 günlük Vətən müharibəsinin ilk günüdür. Həmin gün uzun illər davam edən torpaq həsrətinin, doğma yurdlarına qayıtmaq arzusunun və ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda mübarizənin yeni mərhələsi başladı.
Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə sentyabrın 27-si Anım Günü kimi təsis edildi. Sərəncamda Vətən müharibəsində qəhrəmanlıq göstərən əsgər və zabitlərin, arxa cəbhədə çalışan mülki insanların və bütövlükdə xalqımızın nümayiş etdirdiyi birlik və həmrəylik xüsusi vurğulanır.
27 Sentyabr – yaddaşımızın və milli həmrəyliyimizin günü
Qarabağ münaqişəsinin davam etdiyi illər Azərbaycan xalqı üçün ağır sınaqlarla yadda qaldı. İşğal nəticəsində yüz minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşdü, şəhər və kəndlərimiz dağıdıldı, tarixi və mədəni irsimizə ciddi ziyan dəydi. Xocalı faciəsi və digər ağır hadisələr xalqımızın yaddaşında silinməz izlər buraxdı.
Uzun illər ərzində münaqişənin sülh yolu ilə həlli istiqamətində danışıqlar aparıldı. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünün bərpasını beynəlxalq hüququn prinsipləri əsasında tələb etdi. Eyni zamanda, ölkəmiz iqtisadi və hərbi potensialını gücləndirdi, müasir və peşəkar ordu quruculuğuna xüsusi diqqət yetirdi.
Bu mübarizənin arxasında xalqımızın sarsılmaz iradəsi və öz torpaqlarına qayıtmaq inamı dayanırdı.
Ulu Öndər Heydər Əliyev illər əvvəl Qarabağ məsələsindən danışarkən böyük inamla demişdi:
“Azərbaycan torpaqları heç vaxt onun əlindən gedə bilməz. Bizim işğal olunmuş torpaqlarımız mütləq qaytarılacaqdır.”
Bu fikirlər Azərbaycanın milli yaddaşında xüsusi yer tutur. Sonrakı illərdə dövlətin güclənməsi, ordunun inkişaf etdirilməsi və xalqın həmrəyliyi bu məqsədə doğru gedən yolun mühüm amillərinə çevrildi.
2016-cı ilin Aprel döyüşləri və 2020-ci ilin iyulunda Tovuz istiqamətində baş verən hadisələr də xalqımızın yaddaşında mühüm mərhələlər kimi qaldı.
Nəhayət, 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Ordusunun mövqelərinə və yaşayış məntəqələrinə qarşı hərbi hücumların qarşısının alınması məqsədilə əks-hücum əməliyyatları başladı.
Həmin gündən etibarən xalqımızın bütün diqqəti cəbhəyə yönəldi.
Cəbhədə Azərbaycan əsgəri və zabiti Vətən uğrunda döyüşürdü. Arxa cəbhədə isə milyonlarla insan eyni məqsəd ətrafında birləşmişdi. Həkimlər, sürücülər, könüllülər, jurnalistlər, müəllimlər, fəhlələr və müxtəlif peşə sahibləri öz imkanları daxilində ümumi mübarizəyə töhfə verirdilər.
Bu birlik və həmrəylik Vətən müharibəsinin mənəvi dayaqlarından birinə çevrildi.
44 günə sığan böyük Zəfər
27 sentyabrda başlayan Vətən müharibəsi 44 gün davam etdi. Bu qısa zaman kəsiyində Azərbaycan Ordusu böyük qəhrəmanlıq və fədakarlıq nümayiş etdirərək bir sıra şəhər, kənd və strateji yüksəklikləri işğaldan azad etdi.
Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və digər ərazilərin azad edilməsi Zəfər yolunun mühüm mərhələlərinə çevrildi.
Bu yolun ən parlaq səhifələrindən biri isə 8 noyabr 2020-ci ildə Şuşanın azad edilməsi oldu. Şuşanın azad olunması Vətən müharibəsinin gedişində mühüm dönüş nöqtəsi kimi tarixə düşdü.
Prezident İlham Əliyev 27 sentyabr 2021-ci ildə Anım Günü ilə əlaqədar xalqa müraciətində Vətən müharibəsinin tarixi əhəmiyyətini belə ifadə edib:
“İkinci Qarabağ müharibəsi bizim şanlı tariximizdir. Bu Qələbə tarixdə əbədi qalacaq.”
Noyabrın 10-da Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya arasında imzalanmış üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatların dayandırılması elan edildi. Bunun ardınca Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarının Azərbaycana qaytarılması təmin olundu.
Beləliklə, 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycanın müasir tarixinin ən mühüm hadisələrindən birinə çevrildi.
Lakin Zəfər yolu bununla tamamlanmadı. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən antiterror tədbirlərindən sonra Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət suverenliyinin tam bərpası təmin edildi.
Beləliklə, illər boyu qarşıya qoyulan mühüm tarixi məqsədlər – Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin tam təmin olunması reallaşdı.
Bu Zəfərin adı – şəhid
44 günlük Vətən müharibəsinin ən böyük qəhrəmanları şəhidlərimizdir.
Onların hər biri bir ailənin övladı, bir ananın balası, bir atanın fəxri, bir övladın atası idi. Hər bir şəhidin arxasında bir ailənin həyatını dəyişən böyük bir ağrı, bir ananın həsrəti, bir övladın nisgili dayanır.
Ona görə də şəhidlik bizim üçün yalnız bir anlayış və ya status deyil. Şəhidlik Vətən qarşısında göstərilən ən böyük fədakarlığın ifadəsidir.
Şəhidlərimiz öz həyatlarını Vətənin azadlığına həsr etdilər. Onların qəhrəmanlığı sayəsində Azərbaycan tarixinin yeni səhifəsi yazıldı.
Anım Günü məhz bu müqəddəs xatirənin yaşadılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu gün şəhidlərimizin məzarları ziyarət olunur, onların xatirəsi ehtiramla yad edilir, ailələrinə və yaxınlarına diqqət və qayğı göstərilir. Vətən müharibəsində sağlamlığını itirmiş qazilərimizin fədakarlığı da Zəfər salnaməsinin ayrılmaz hissəsidir.
Şəhid ailələrinə və müharibə iştirakçılarına göstərilən dövlət qayğısı onların fədakarlığına verilən yüksək qiymətin ifadəsidir.
Lakin şəhidlərin xatirəsini yaşatmaq yalnız onları yad etməkdən ibarət deyil.
Şəhidlərimizin xatirəsinə ən böyük ehtiram onların uğrunda can verdiyi Vətəni qorumaq, dövlətimizi daha da gücləndirmək, ölkəmizin inkişafına töhfə vermək və bu müqəddəs tarixi gələcək nəsillərə düzgün çatdırmaqdır.
Zəfərdən gələcəyə
Zəfər yalnız döyüş meydanında qazanılmış qələbə ilə tamamlanmır. Zəfərin əsl davamı azad edilmiş torpaqlarda həyatın yenidən qurulması, insanların doğma yurdlarına qayıtması və həmin ərazilərin inkişaf etdirilməsidir.
Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilir. Şəhər və kəndlər yenidən qurulur, yollar, məktəblər, xəstəxanalar və digər sosial obyektlər yaradılır.
Böyük Qayıdış prosesi çərçivəsində insanların öz doğma yurdlarına qayıdışı təmin edilir.
Dağıdılmış torpaqlarda həyatın yenidən canlanması Zəfərin davamıdır.
Çünki Zəfər həm də doğma torpaqlarda uşaqların məktəbə getməsi, ailələrin öz evlərinə qayıtması, tarixi və mədəni irsin bərpa olunması, yeni həyatın qurulması deməkdir.
Eyni zamanda, Zəfərin tarixini gələcək nəsillərə çatdırmaq bizim mühüm vəzifələrimizdəndir. Şəhidlərimizin qəhrəmanlığı, qazilərimizin fədakarlığı, Azərbaycan xalqının həmrəyliyi və Vətən müharibəsinin tarixi daim yaşadılmalıdır.
27 Sentyabr – Anım Günü bizə bir daha xatırladır ki, bu Zəfər böyük fədakarlıqlar hesabına əldə olunub.
Bu gün biz şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyir, onların ailələrinə dərin ehtiramımızı bildirir, qazilərimizə minnətdarlığımızı ifadə edirik.
27 Sentyabr – Anım Günü yalnız keçmişi xatırladığımız tarix deyil. Bu gün həm də bizə əmanət edilmiş Vətənin və dövlətin gələcəyi qarşısında məsuliyyətimizi xatırladan gündür.
Şəhidlərimizin bizə əmanət etdiyi Azərbaycanı qorumaq, inkişaf etdirmək və gələcək nəsillərə daha güclü şəkildə çatdırmaq hər birimizin mənəvi borcudur.
Biz şəhidlərimizi unutmayacağıq. Onların qəhrəmanlığı Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayacaq.
Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin!
Şəhidlərimizin əziz və müqəddəs xatirəsi daim qəlbimizdə yaşayacaq.
