Aprelin 2-də Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Türk Dövlətləri Təşkilatı üzv dövlətlərinin hökumət başçıları qəbul edilib. Görüşdə Türkiyə, Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkmənistan və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin yüksək səviyyəli nümayəndələri iştirak edib.
Prezident İlham Əliyev çıxışında bildirib:
“Türk dünyası bizim ailəmizdir, bizim başqa ailəmiz yoxdur. Bu ailəni gələcəyə aparmaq üçün birgə səylərin göstərilməsi çox önəmlidir.”
Bu sözlər Azərbaycan xarici siyasətinin Türk dövlətləri ilə əməkdaşlığı prioritet olaraq qiymətləndirdiyini nümayiş etdirir. Görüş zamanı liderlər həm mədəni və tarixi bağları, həm də iqtisadi, siyasi və strateji əməkdaşlığı genişləndirmək üçün konkret təşəbbüslər müzakirə ediblər.
Siyasi birlik ortaq dəyərlərə əsaslanır
Türk dövlətləri arasında əlaqələr yalnız diplomatik səviyyədə deyil, ortaq tarix, mədəniyyət, dil və etnik köklərə əsaslanır. Bu birlik üzv dövlətlər arasında vahid mövqelərin formalaşmasını, beynəlxalq arenada bir-birinə dəstəyin təmin edilməsini və regional problemlərə ortaq yanaşmanın yaradılmasını asanlaşdırır.
Azərbaycanın təşəbbüsü ilə Şuşada keçirilmiş ilk qeyri-rəsmi Zirvə görüşü bu əməkdaşlığın simvoluna çevrilib. Bu ənənə hazırda ildə ən azı iki dəfə dövlət başçılarının görüşləri ilə davam etdirilir. Belə görüşlər liderlərə regional və qlobal məsələlərdə ortaq mövqelər müəyyənləşdirməyə və gələcəkdə yeni təşəbbüsləri planlaşdırmağa imkan verir.
Siyasi birlik həm də üzv dövlətlərin beynəlxalq təsirini gücləndirir. Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, Türk Dövlətləri Təşkilatı “dünya miqyasında nüfuz qazanmışdır və beynəlxalq mövqelərimiz möhkəmlənir”. Bu birlik ölkələrə qlobal problemlər qarşısında vahid mövqe sərgiləmək və qarşılıqlı maraqlarını qorumaq imkanı verir.
İqtisadi əməkdaşlıq və investisiya layihələri ölkələrin inkişafını gücləndirir
Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində iqtisadi əməkdaşlıq Azərbaycan üçün prioritet məsələdir və son illərdə böyük sürətlə inkişaf edir. Dövlət başçısı çıxışında bildirib ki, Azərbaycan üzv dövlətlərin iqtisadiyyatına 20 milyard dollardan çox sərmayə qoyub və bu əməkdaşlıq bütün üzv ölkələr üçün qarşılıqlı faydalıdır.
Əsas sərmayələrin böyük hissəsi Türkiyəyə yönəlsə də, digər üzv ölkələrlə – Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan – qarşılıqlı sərmayə layihələri uğurla həyata keçirilir. Bu əməkdaşlıq birgə investisiya fondlarının yaradılması ilə daha da möhkəmlənir. Fondlar vasitəsilə üzv dövlətlər müxtəlif iqtisadi layihələri birgə icra edir və koordinasiya işlərini həyata keçirirlər.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası bu əməkdaşlığın konkret nümunələrindəndir. Prezident İlham Əliyev xüsusi olaraq qardaş ölkələrin dəstəyini vurğulayıb:
Özbəkistan tərəfindən Füzuli rayonunda hədiyyə edilmiş Mirzə Uluqbəy məktəbi artıq fəaliyyət göstərir və regionda təhsil infrastrukturunun bərpasına xidmət edir.
Qazaxıstanın hədiyyəsi olan Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi Ağdamda yaradılan mədəni və yaradıcılıq imkanlarını genişləndirir.
Qırğızıstanın dəstəyi ilə açılan Manas məktəbi də bərpa prosesinə və sosial infrastrukturun inkişafına töhfə verir.
Bundan əlavə, Türkiyə şirkətləri Qarabağda yol, körpü, tunel və dəmir yolu layihələrində aktiv iştirak edərək bölgədə iş yerlərinin yaradılmasına və iqtisadi fəallığın artmasına xidmət edirlər. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, qardaş ölkələrin sərmayəsi və dəstəyi bölgədə iqtisadi həyatın sürətlə bərpası və güclənməsinə imkan verir.
Azərbaycanın üzv dövlətlərlə birgə həyata keçirdiyi layihələr yalnız infrastrukturla məhdudlaşmır. Prezident çıxışında qeyd edib ki, Özbəkistan dəstəyi ilə Xankəndidə böyük tikiş fabriki fəaliyyətə başlayıb və bu müəssisə regional iqtisadi inkişaf üçün mühüm rol oynayır. Eyni zamanda, Azərbaycan Türkmənistan və Qazaxıstanla birgə sərmayə fondları yaradaraq gələcəkdə daha böyük layihələrin icrasını planlaşdırır.
Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, bu əməkdaşlıq həm də bölgədə iş yerlərinin yaradılmasına, sənaye və mədəniyyət sahələrinin inkişafına, sosial infrastrukturun yenilənməsinə xidmət edir. Bu, həm regionda iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsinə, həm də Türk Dövlətləri Təşkilatının beynəlxalq nüfuzunun artmasına imkan yaradır.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq yeni imkanlar yaradır
Türk dövlətləri üçün nəqliyyat və logistika imkanlarının genişləndirilməsi strateji prioritetdir. Zəngəzur dəhlizi, Orta Dəhliz və Trans-Xəzər layihələri regionun iqtisadi və strateji əhəmiyyətini artırır.
Azərbaycan bu layihələrdə əsas tranzit mərkəzi rolunu oynayır. Ölkədə dəmir yolu, avtomobil yolları, hava limanları və liman infrastrukturu yenilənib. Zəngəzur dəhlizinin avtomobil yolunun 90%-i, dəmir yolunun isə 70%-i artıq tamamlanıb. Türkiyədə Qars-Naxçıvan dəmir yolunun tikintisinə başlanılıb. Bu layihələr regionun tranzit potensialını yüksəldir və üzv dövlətlər arasında ticarət axınlarını sürətləndirir.
Prezident İlham Əliyev yekun olaraq vurğulayıb:
“Biz bütün bu layihələri birgə həyata keçirməliyik və bu, Türk dünyasının həm regionda, həm də qlobal səviyyədə güclənməsinə xidmət edəcək.”
Bu perspektivlər göstərir ki, Türk Dövlətləri Təşkilatı gələcəkdə həm regional, həm də qlobal səviyyədə təsirli platforma kimi fəaliyyət göstərəcək. Siyasi birlik, iqtisadi əməkdaşlıq və strateji logistika təşəbbüsləri təşkilatın gücünü artıraraq üzv dövlətlərin inkişafına və region sabitliyinə mühüm töhfə verəcək.
